Ustawa o zawodzie psychoterapeuty: co wiadomo w październiku 2026

Ustawy o zawodzie psychoterapeuty jeszcze nie ma. W Sejmie od lutego 2025 roku leży poselski projekt, druk nr 1345, który po pierwszym czytaniu czeka w Komisji Zdrowia. 5 października 2026 roku swoje propozycje skończył zespół Ministerstwa Zdrowia. Zebraliśmy, na jakim etapie jest sprawa, czym różnią się oba pomysły i co gabinet może uporządkować już teraz.

Temat budzi duże emocje. W konsultacjach społecznych projektu zgłoszono 7575 opinii, o czym 14 października 2026 roku przypomniało OKO.press. Nie bierzemy strony w sporze między środowiskami psychologów i psychoterapeutów. Opisujemy fakty z dokumentów Sejmu i z doniesień o pracach ministerstwa, ze stanem na 21 października 2026 roku.

Piszemy o tym, bo w naszych danych z wyszukiwarki widać, że to pytanie wraca. Osobom, które wpisywały w Google „ustawa o zawodzie psychoterapeuty”, wyszukiwarka pokazywała dotąd nasz tekst o podatkach, a nie odpowiedź. Pytania, które ludzie najczęściej wpisują w wyszukiwarkę, zebraliśmy w FAQ na końcu.

Czy jest już ustawa o zawodzie psychoterapeuty w Polsce?

Nie. Na 21 października 2026 roku zawód psychoterapeuty nie ma własnej ustawy. Jest poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym, druk sejmowy nr 1345. Wpłynął do Sejmu 11 lutego 2025 roku, a po pierwszym czytaniu 9 lipca 2025 roku trafił do Komisji Zdrowia.

Podczas pierwszego czytania Sejm głosował nad wnioskiem o odrzucenie projektu. Za było 25 posłów, przeciw 236, a 175 wstrzymało się od głosu, więc projekt poszedł dalej. W lipcu 2025 roku zajmowała się nim Podkomisja stała do spraw zdrowia psychicznego, razem z autopoprawką wnioskodawców. 16 kwietnia 2026 roku Komisja Zdrowia poprosiła Marszałka Sejmu o trzy miesiące więcej na sprawozdanie. Przedłużony termin minął 16 lipca 2026 roku, a sprawozdania nadal nie ma. Podkomisja w planie pracy przyjętym 1 lipca 2026 roku wpisała dalsze prace nad drukiem 1345 na wrzesień. Po 16 lipca nie zebrała się jednak ani razu.

Dziś obowiązuje to, co opisuje uzasadnienie projektu: ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, po nowelizacji z 17 sierpnia 2023 roku, określa, kto może prowadzić psychoterapię finansowaną ze środków publicznych. Psychoterapia na rynku prywatnym nie ma osobnych przepisów o kwalifikacjach. Uzasadnienie projektu mówi wprost, że tytuł psychoterapeuty nie jest dziś chroniony prawem i każdy może się nim posługiwać, niezależnie od wykształcenia i doświadczenia. Nowa ustawa o zawodzie psychologa tego nie zmienia i nie odbiera pracy psychoterapeucie bez dyplomu psychologii, o czym piszemy w tekście o ustawie o zawodzie psychologa.

Kiedy wejdzie w życie ustawa o zawodzie psychoterapeuty?

Tego dziś nie wie nikt. Najpierw Komisja Zdrowia musi przyjąć sprawozdanie, potem Sejm przeprowadza drugie i trzecie czytanie, ustawą zajmuje się Senat, a na końcu podpisuje ją Prezydent. Według Rynku Zdrowia z 9 października 2026 roku termin posiedzenia komisji w tej sprawie nie był jeszcze wyznaczony.

Droga, która została projektowi, wygląda tak:

1. sprawozdanie podkomisji do spraw zdrowia psychicznego,
2. sprawozdanie Komisji Zdrowia (po ewentualnych zmianach, także tych z propozycji ministerstwa),
3. drugie czytanie w Sejmie, z poprawkami posłów,
4. trzecie czytanie i głosowanie nad całą ustawą,
5. Senat, który może wprowadzić poprawki,
6. podpis Prezydenta i ogłoszenie w Dzienniku Ustaw.

Gdyby ustawa przeszła w wersji z druku 1345, weszłaby w życie rok po ogłoszeniu (art. 172 projektu). Wyjątkiem jest przepis o ośrodkach stażowych, który projekt przewiduje dopiero po 10 latach. Na pytanie, czy ustawa o psychoterapii obowiązuje od 2026 roku, odpowiedź brzmi więc: nie, i nie ma jeszcze terminu.

Co proponuje zespół Ministerstwa Zdrowia dla psychoterapeutów?

Zespół powołany przez Ministerstwo Zdrowia skończył prace 5 października 2026 roku. Proponuje, żeby psychoterapeuta był zawodem medycznym, z egzaminami w instytucjach państwowych i z nadzorem nad bezpieczeństwem pacjentów także w prywatnych gabinetach. Propozycje mają trafić do sejmowej Komisji Zdrowia, która wznowi prace nad projektem.

Według Rynku Zdrowia zespół proponuje:

• status zawodu medycznego,
• dostęp do zawodu dla osób z tytułem lekarza albo magistra, po procedurze kwalifikacyjnej i kursie przygotowawczym, przy czym liczy się zakres przedmiotów klinicznych, a nie sam kierunek studiów,
• egzamin z podstaw psychologii i medycyny w Centrum Egzaminów Medycznych, a po szkoleniu Państwowy Egzamin Psychoterapeuty,
• akredytację stowarzyszeń, szkół i superwizorów przez Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, z kontrolą i możliwością cofnięcia akredytacji,
• nadzór nad bezpieczeństwem pacjentów także w sektorze prywatnym, pod pieczą Rzecznika Praw Pacjenta,
• uznanie dorobku zawodowego osób, które przygotowały się do zawodu wiele lat temu.

Polityka Zdrowotna (7 października 2026) przytacza wypowiedź konsultanta krajowego w dziedzinie psychoterapii. Zgodnie z założeniami ustawa ma wprowadzić także status zawodu zaufania publicznego, samorząd zawodowy i publiczny rejestr. W tym samym tekście mowa o postępowaniu dyscyplinarnym z możliwością odebrania prawa wykonywania zawodu. Kto miałby prowadzić rejestr, artykuł nie podaje.

To nie jest jeszcze tekst ustawy. Komisja może propozycje przyjąć w całości, w części albo wcale. Szczegóły, na przykład przepisy przejściowe dla osób, które pracują dziś, znamy na razie tylko z doniesień prasowych.

Czym projekt z druku 1345 różni się od propozycji ministerstwa?

Najważniejsza różnica dotyczy egzaminów i szkół. Druk 1345 oddaje rejestr, egzaminy i odpowiedzialność zawodową samorządowi psychoterapeutów. Propozycje ministerstwa przenoszą egzaminy i akredytację szkół do instytucji państwowych i dodają pieczę Rzecznika Praw Pacjenta. Samorząd zawodowy i publiczny rejestr są w obu wariantach, w propozycjach ministerstwa na razie tylko w wypowiedziach, bez szczegółów. Oba warianty wymagają tytułu lekarza albo magistra.

Druk 1345 porównaliśmy z wersją po autopoprawkach wnioskodawców, którą 16 lipca 2025 roku opublikowała Polska Rada Psychoterapii (dokument datowany na 10 lipca 2025, zestawienie Polskiej Rady Psychoterapii, nie oficjalny druk). W cytowanym zakresie przepisy brzmią w niej tak samo poza art. 9, przepisami przejściowymi (art. 178 do 180) i nazwą ośrodków. Później podkomisja obradowała jeszcze 25 lipca 2025 roku, więc nie jest to tekst ostateczny. Propozycje ministerstwa znamy z doniesień prasowych, nie z opublikowanego tekstu.

Kto będzie mógł nazywać się psychoterapeutą i czy można bez studiów?

W obu wariantach do zawodu potrzebny jest tytuł lekarza albo magistra, więc bez studiów nie. Druk 1345 dodatkowo chroni prawem sam tytuł „psychoterapeuta” i „psychoterapeutka”. Dla osób, które pracują dziś, druk proponuje przepisy przejściowe, ale ostateczne zasady ustali dopiero uchwalona ustawa.

W druku 1345 do Rejestru Psychoterapeutów wpisuje regionalna rada psychoterapeutów. Warunki to między innymi tytuł lekarza albo magistra oraz certyfikat psychoterapeuty albo tytuł specjalisty psychoterapii (art. 9). Pierwotny druk ograniczał magisterium do wymienionych dziedzin. Wersja po autopoprawkach znosi to zawężenie i dopuszcza też osoby, które spełniają warunki z art. 63 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa z 2001 roku. Zawód wykonuje się w jednej z pięciu grup podejść: humanistyczno-doświadczeniowej; integracyjnej oraz wielomodalnościowej; poznawczej lub behawioralnej; psychoanalitycznej oraz psychodynamicznej; systemowej (art. 2 ust. 2).

Przepisy przejściowe w druku wyglądają tak:

• osoby, które w dniu ogłoszenia ustawy mają certyfikat psychoterapeuty i zgłosi je stowarzyszenie będące ośrodkiem certyfikującym, dostają wpis do rejestru z urzędu (art. 178 ust. 1),
• osoby w trakcie szkolenia trafiają do rejestru psychoterapeutów aplikantów (art. 178 ust. 2),
• kto nie należy do takiego stowarzyszenia, a spełnia warunki wpisu, składa wniosek i do czasu jego rozpatrzenia może wykonywać zawód (art. 179 ust. 2).

Wersja po autopoprawkach zmienia tu między innymi trzy rzeczy:

• regionalna rada ma na wnioski 2 lata od wejścia ustawy w życie, a wnioskodawca pracuje do doręczenia prawomocnej decyzji (art. 179 ust. 3),
• osoby z certyfikatem muszą też spełniać wymagania z art. 9, w tym wykształcenie (art. 178 ust. 3),
• do rejestru aplikantów trafia osoba po co najmniej drugim roku szkolenia albo po szkoleniu ukończonym przed końcem 2015 roku (art. 180 ust. 1).

Propozycje ministerstwa mówią o uznaniu dorobku zawodowego, a Polityka Zdrowotna dodaje przepisy przejściowe dla wcześniej uzyskanych certyfikatów i rozpoczętych szkoleń. Szczegółów jeszcze nie znamy, dlatego nie zakładamy z góry, że ktoś straci albo zachowa prawo do pracy.

Co projekt zmienia dla gabinetu poza samym zawodem?

Druk 1345 zmienia też kilka innych ustaw, które dotyczą prowadzenia gabinetu. Dopisuje psychoterapeutę do zwolnienia z VAT usług opieki medycznej, do tajemnicy zawodowej w kodeksie postępowania karnego i do zawodów, które mogą tworzyć spółkę partnerską. Te zmiany są i w pierwotnym druku, i w wersji po autopoprawkach.

O VAT i spółce partnerskiej nie piszą ani Rynek Zdrowia, ani Polityka Zdrowotna. O tajemnicy zawodowej i obowiązkowej dokumentacji wspomina Polityka Zdrowotna, bez szczegółów.

• VAT: nowa litera „e) psychoterapeuty” w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT, w którym jest już między innymi psycholog (art. 183 projektu). Jak dziś z VAT jest u psychologa na własnej działalności, opisaliśmy w tekście o formie opodatkowania psychologa.
• Tajemnica: tajemnica psychoterapeuty w art. 180 § 2 kodeksu postępowania karnego, obok tajemnicy lekarskiej (art. 182 projektu). Jak tajemnica zawodowa wygląda przy notatkach z pomocą AI, piszemy w tekście Notatka AI a tajemnica zawodowa.
• Spółka partnerska: psychoterapeuta na liście zawodów w art. 88 kodeksu spółek handlowych (art. 188 projektu).
• Dokumentacja: psychoterapeuta prowadzi dokumentację i przechowuje ją 5 lat od zakończenia psychoterapii. Inne okresy mogą obowiązywać przy świadczeniach w podmiotach leczniczych, a zasady prowadzenia dokumentacji ustali Krajowa Rada Psychoterapeutów (art. 33 projektu, w obu wersjach tak samo).

To nadal tylko projekt. Do czasu uchwalenia ustawy żadna z tych zmian nie obowiązuje.

Co gabinet i ośrodek mogą uporządkować już teraz?

Prawnie nic się jeszcze nie zmieniło, więc nie ma nowych obowiązków na dziś. Oba omawiane warianty opierają się jednak na dokumentach kwalifikacji. Warto mieć w jednym miejscu dyplom, certyfikat albo dokument specjalizacji, zaświadczenia ze szkolenia i superwizji oraz nazwę podejścia, w którym pracujesz.

Jeśli prowadzisz psychoterapię

• kopie dyplomu oraz certyfikatu albo dokumentu specjalizacji w jednym folderze,
• zaświadczenia ze szkolenia i z godzin superwizji,
• nazwa podejścia i stowarzyszenia, które wydało certyfikat,
• opis na stronie i w profilach, który mówi tylko to, co potwierdzają dokumenty.

Jeśli prowadzisz ośrodek

• lista osób w zespole z kwalifikacjami i podejściem każdej z nich,
• informacja, kto jest w trakcie szkolenia i pod czyją superwizją pracuje,
• porządek w dokumentacji wizyt i w zgodach klientów, który przyda się niezależnie od ustawy.

Ośrodki myślą o tym już dziś. Ośrodek z kilkunastoma do dwudziestu specjalistów, który w październiku 2026 roku pytał nas o program, wśród potrzebnych funkcji wymienił superwizje i notatki według własnego szablonu. Projekt ustawy wraca do obu spraw: wlicza superwizję do 1200 godzin szkolenia (art. 10) i nakazuje prowadzić dokumentację (art. 33).

Co musi zawierać dokumentacja według ustawy o zawodzie psychologa, opisaliśmy w tekście o ustawie o zawodzie psychologa. Jak sprawdzić program, który przechowuje nagrania i notatki z sesji, piszemy w poradniku jak wybrać program do notatek AI. Pytania o hasła, kopie zapasowe i odtworzenie danych zebraliśmy w tekście o bezpieczeństwie danych w gabinecie.

Jak w tym pomaga MentAI

MentAI nie prowadzi rejestru kwalifikacji i nie wpisze nikogo do przyszłego Rejestru Psychoterapeutów. Pomaga w tym, co i tak należy do gabinetu.

Treści kliniczne w opcjonalnym module mają osobny klucz szyfrujący i nie widzi ich recepcja (więcej na stronie o bezpieczeństwie). Szkic notatki z pomocą AI trafia do dokumentacji dopiero po Twoim zatwierdzeniu. Przy nagrywaniu sesji w systemie zostaje sposób i data zgody każdego uczestnika. Superwizję można dziś zaplanować w grafiku jako blok bez klienta. Osobnego rejestru godzin superwizji MentAI jeszcze nie ma.

Gdy projekt przejdzie kolejny etap, zaktualizujemy ten wpis i zmienimy datę stanu prawnego na górze.

Ustawy jeszcze nie ma. Porządek w dokumentach kwalifikacji przyda się przy każdym jej wariancie.

To nie jest porada prawna. Projekt może się jeszcze zmienić, dlatego podajemy numery artykułów i daty, żeby można je było sprawdzić u źródła.

Źródła: Sejm RP, druk nr 1345 (poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym, 11 lutego 2025) z uzasadnieniem i przebieg procesu legislacyjnego (API Sejmu, odczyt 20 października 2026); Komisja Zdrowia, posiedzenie nr 131 z 16 kwietnia 2026; podkomisja stała do spraw zdrowia psychicznego, pełny zapis posiedzenia nr 26 z 1 lipca 2026 (plan pracy) i wykaz posiedzeń (API Sejmu, odczyt 20 października 2026); Rynek Zdrowia: „Wiemy, co dalej z projektem ustawy o zawodzie psychoterapeuty” (15 lipca 2026) oraz Emilia Grzela, „Ustawa o zawodzie psychoterapeuty wraca do Sejmu. Państwowy egzamin, akredytacja szkół i ochrona pacjentów” (9 października 2026); Polityka Zdrowotna, Danuta Deckert, „Projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty ma wrócić do Komisji Zdrowia” (7 października 2026); OKO.press, Sławomir Zagórski, „Ustawa o zawodzie psychoterapeuty wraca do Sejmu. Czy to koniec środowiskowych sporów?” (14 października 2026); Polska Rada Psychoterapii, „Projekt 1345: aktualna wersja po autopoprawkach wnioskodawców” (wpis z 16 lipca 2025, dokument datowany na 10 lipca 2025). Stan na 21 października 2026.

Częste pytania (FAQ)

Kiedy wejdzie w życie ustawa o zawodzie psychoterapeuty?

Nie wiadomo. Projekt z druku 1345 po pierwszym czytaniu czeka w Komisji Zdrowia, a na 21 października 2026 roku termin jej posiedzenia w tej sprawie nie był wyznaczony. W wersji z druku ustawa weszłaby w życie rok po ogłoszeniu.

Czy ustawa o psychoterapii będzie obowiązywać od 2026 roku?

Nic na to nie wskazuje. Ustawa nie została uchwalona, a po uchwaleniu musi jeszcze przejść przez Senat i trafić do podpisu Prezydenta. Projekt z druku 1345 przewiduje rok od ogłoszenia do wejścia w życie.

Jaka ustawa reguluje dziś zawód psychoterapeuty?

Nie ma osobnej ustawy. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego określa, kto może prowadzić psychoterapię finansowaną ze środków publicznych. Psychoterapia prywatna nie ma osobnych przepisów o kwalifikacjach, a sam tytuł psychoterapeuty nie jest dziś chroniony prawem. Tak stan prawny opisuje uzasadnienie projektu z druku 1345.

Kto może zostać psychoterapeutą w 2026 roku?

Do czasu ustawy obowiązują dotychczasowe zasady. Certyfikaty psychoterapeuty wydają stowarzyszenia psychoterapeutów, a w psychoterapii finansowanej ze środków publicznych liczą się warunki z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Projekt i propozycje ministerstwa zakładają na przyszłość tytuł lekarza albo magistra i egzamin.

Czy można zostać psychoterapeutą bez studiów?

Według obu omawianych wariantów nie, bo druk 1345 i propozycje ministerstwa wymagają tytułu lekarza albo magistra. Dopóki ustawy nie ma, przepisy nie rozstrzygają tego dla prywatnej praktyki.